{"id":98,"date":"2024-06-03T15:15:52","date_gmt":"2024-06-03T15:15:52","guid":{"rendered":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/y-weledigaeth\/"},"modified":"2024-07-04T10:12:12","modified_gmt":"2024-07-04T10:12:12","slug":"y-weledigaeth","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/y-weledigaeth\/","title":{"rendered":"Y weledigaeth"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group alignwide has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-1 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<p class=\"has-large-font-size\">Gweledigaeth 2050 ar gyfer Cymru sy\u2019n Gallu Gwrthsefyll Llifogydd<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group alignfull has-global-padding is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-4 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-2 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:20%\">\n<div class=\"wp-block-group has-background has-global-padding is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained wp-container-1 is-position-sticky\" style=\"background-color:#fafafa\">\n<div style=\"height:25px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<nav class=\"wp-block-table-of-contents\"><ol><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/y-weledigaeth\/#cyflwynaid\">Cyflwynaid<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/y-weledigaeth\/#dwr\">Amgylcheddau\u2019r D\u0175r<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/y-weledigaeth\/#data\">Data rhagfynegol<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/y-weledigaeth\/#tir\">Tiroedd y gellir eu haddasu<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/y-weledigaeth\/#cynyddu\">Cynyddu gwydynwch<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/y-weledigaeth\/#gwreiddiau\">Gwreiddiau gwydn<\/a><\/li><li><a class=\"wp-block-table-of-contents__entry\" href=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/y-weledigaeth\/#cryfder\">Cryfder ar y cyd<\/a><\/li><\/ol><\/nav>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<div class=\"wp-block-media-text has-media-on-the-right is-stacked-on-mobile is-image-fill\" style=\"grid-template-columns:auto 35%\"><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"has-medium-font-size\">Gweithio ar y cyd, ochr yn ochr \u00e2 natur<br><strong><a href=\"#dwr\">Amgylcheddau\u2019r D\u0175r<\/a><\/strong>: Gweithio ar y cyd ochr yn ochr \u00e2 natur<br><strong><a href=\"#data\">Data Rhagfynegol<\/a><\/strong>: Deall systemau naturiol<br><strong><a href=\"#tir\">Tiroedd y gellir eu Haddasu<\/a><\/strong>: Llunio tirluniau\u2019r dyfodol<br><strong><a href=\"#cynyddu\">Cynyddu Gwydnwch<\/a><\/strong>: Llywodraethu strategol<br><strong><a href=\"#gwreiddiau\">Gwreiddiau Gwydn<\/a><\/strong>: Sgiliau ac addysg glas<br><strong><a href=\"#cryfder\">Cryfder ar y Cyd<\/a><\/strong>: Cymunedau gwydn<\/p>\n<\/div><figure class=\"wp-block-media-text__media\" style=\"background-image:url(https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/240307NM_PrithBArt-0002-1024x1015.avif);background-position:50% 50%\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1015\" src=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/240307NM_PrithBArt-0002-1024x1015.avif\" alt=\"An abstract painting of water in Wales, with trees, a river and mountains\" class=\"wp-image-48 size-full\" srcset=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/240307NM_PrithBArt-0002-1024x1015.avif 1024w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/240307NM_PrithBArt-0002-300x297.avif 300w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/240307NM_PrithBArt-0002-150x150.avif 150w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/240307NM_PrithBArt-0002-768x761.avif 768w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/240307NM_PrithBArt-0002.avif 1032w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group alignwide has-global-padding is-content-justification-left is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-3 wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"cyflwynaid\">Cyflwynaid<\/h2>\n\n\n\n<p>Ddeng mlynedd ar hugain yn \u00f4l, aeth Llywodraeth Cymru ati i greu cenedl sy\u2019n gallu gwrthsefyll llifogydd ar gyfer cenedlaethau ffyniannus i ddod. Ychydig iawn fyddai wedi dychmygu sut y byddai\u2019r wlad yn tynnu ar ei dynameg, ei chryfder cymunedol a\u2019i gweledigaeth i ddod yn fodel ar gyfer gwledydd a rhanbarthau eraill sy\u2019n brwydro i addasu\u2019n systematig i\u2019r newid yn yr hinsawdd. Wrth i seilwaith ac ymatebion tameidiog cymunedau a\u2019r llywodraeth frwydro i ymdopi \u00e2 digwyddiadau llifogydd cynyddol debygol, datblygodd y wlad weledigaeth obeithiol ar gyfer y dyfodol i\u2019w llywio. Ategwyd y weledigaeth hon gan newid o \u2018weithio mewn seilos, yn aml heb fod mewn cytgord \u00e2 natur\u2019 i \u2018weithio ar y cyd ochr yn ochr \u00e2 natur\u2019. Helpodd persbectif a pholis\u00efau hirdymor i ail-fframio sut y gall Cymru ffynnu drwy ddefnyddio ei hadnoddau naturiol yn gynaliadwy ac annog sefydliadau a busnesau i ffynnu er budd cenedlaethau\u2019r dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p>Dyfodol cydnerth a thoreithiog Cymru yn cael ei siapio gan rymuso cymunedau a chefnogaeth y llywodraeth, ynghyd ag atebion arloesol i wrthsefyll hinsawdd. Mae partneriaethau amrywiol yn meithrin gwytnwch cynhwysol, tra bod anghenion byd natur yn cael eu cydnabod, gan sicrhau bod pob llais yn cyfrannu at strategaethau rheoli amgylchedd d\u0175r ac ymateb i\u2019r hinsawdd. Mae cynllunio cydweithredol a deialog agored yn sicrhau ymaddasu rhagweithiol i\u2019r hinsawdd, tra\u2019n hyrwyddo defnydd cynaliadwy o adnoddau naturiol a llesiant cymunedol ar gyfer cenedlaethau\u2019r dyfodol. Mae Cymru yn dod yn ganolfan ar gyfer gwrthsefyll llifogydd ac yn datblygu arbenigedd yn yr amgylchedd d\u0175r, gan eiriol dros integreiddio ystyriaethau asedau naturiol i fywyd beunyddiol a gwneud penderfyniadau. Mae addysg, sydd wedi\u2019i seilio ar ymchwil, yn gwella dealltwriaeth o wydnwch rhag llifogydd ac yn rhoi\u2019r sgiliau i ddinasyddion ynghylch gwytnwch a systemau naturiol. Gyda gweledigaeth unedig a chyfunol ar gyfer y dyfodol, mae Cymru yn ffynnu.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"dwr\">Amgylcheddau\u2019r D\u0175r<\/h2>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-plain has-background is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow is-style-plain--2\" style=\"background-color:#fafafa\">\n<p>Mae Cymru\u2019n ganolfan ar gyfer y gallu i werthsefyll llifogydd ac addasu i lifogydd, gan weithio ochr yn ochr \u00e2 natur i alluogi cydnerthedd.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Fel deddfwr hyblyg, yn dilyn arweiniad Seland Newydd a ymgorfforodd bob ased naturiol mawr yn y gyfraith a chreu deddfwriaeth a oedd yn caniat\u00e1u i afonydd, biomau a thiroedd anifeiliaid ddadlau dros eu hawliau, creodd Cymru fodel tebyg o\u2019r enw Tiroedd Comin Natur. Mae\u2019n ddarn o ddeddfwriaeth sy\u2019n cwmpasu mentrau o gasglu data sy\u2019n ymwneud \u00e2 natur, galluogi cyllid i seilwaith gwyrdd, i wella cyfathrebu rhwng cymunedau a natur. Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol yn sicrhau bod Cymru\u2019n ystyried natur fel rhanddeiliad, gan ddefnyddio\u2019r Tiroedd Comin Natur fel dull blaengar o weithio ochr yn ochr \u00e2 natur ag amgylcheddau\u2019r d\u0175r, yn datblygu sylfaen wybodaeth ac adnoddau i gymunedau\u2019r dyfodol eu hetifeddu ac adeiladu arnynt. Drwy ddefnyddio technoleg newydd fel rhyngwyneb i ddehongli a chynrychioli data am fioamrywiaeth ac iechyd afon neu gefnfor sydd fel arall yn gymhleth, rydym bellach yn deall anghenion natur yn well ac yn ymateb iddynt drwy newid y ffordd rydym yn rheoli tir.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile is-image-fill\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\" style=\"background-image:url(https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Taf.png);background-position:50% 50%\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"453\" src=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Taf.png\" alt=\"Stylised top-down picture of a river\" class=\"wp-image-57 size-full\" srcset=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Taf.png 450w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Taf-298x300.png 298w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Taf-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p><em><em>\u201cErs canrifoedd, rydw i wedi bod yn dyst tawedog, ond nawr rydw i\u2019n gwneud mwy na gwylio; rydw i\u2019n rhan o\u2019r sgwrs ac mae pobl yn defnyddio fy nata i ddeall beth sydd ei angen arnaf a sut mae pethau\u2019n mynd i mi. Am y tro cyntaf, mae pobl yn deall cwmpas llawn fy modolaeth \u2013 mae pob isafon a ffrwd sy\u2019n fy mwydo\u2019n rhan o ddarlun ehangach. Mae\u2019r ddealltwriaeth hon yn hanfodol i\u2019r rheini sy\u2019n gweithio\u2019r tir o\u2019m cwmpas. Mae\u2019r wybodaeth o\u2019m prosesau a\u2019m data yn helpu i feithrin bywyd ar hyd fy nglannau ac ystyried effaith eu gweithgarwch. Mae bellach yn bartneriaeth; rydw i\u2019n darparu adnoddau iddyn nhw, ac maen nhw\u2019n helpu i gynnal fy ecosystemau. Rydym yn dal wrthi\u2019n perffeithio\u2019r cydbwysedd hwn, ond mae\u2019n gwella drwy\u2019r amser.\u201d<\/em><br><br><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cErs canrifoedd, rydw i wedi bod yn dyst tawedog, ond nawr rydw i\u2019n gwneud mwy na gwylio; rydw i\u2019n rhan o\u2019r sgwrs ac mae pobl yn defnyddio fy nata i ddeall beth sydd ei angen arnaf a sut mae pethau\u2019n mynd i mi. Am y tro cyntaf, mae pobl yn deall cwmpas llawn fy modolaeth \u2013 mae pob isafon a ffrwd sy\u2019n fy mwydo\u2019n rhan o ddarlun ehangach. Mae\u2019r ddealltwriaeth hon yn hanfodol i\u2019r rheini sy\u2019n gweithio\u2019r tir o\u2019m cwmpas. Mae\u2019r wybodaeth o\u2019m prosesau a\u2019m data yn helpu i feithrin bywyd ar hyd fy nglannau ac ystyried effaith eu gweithgarwch. Mae bellach yn bartneriaeth; rydw i\u2019n darparu adnoddau iddyn nhw, ac maen nhw\u2019n helpu i gynnal fy ecosystemau. Rydym yn dal wrthi\u2019n perffeithio\u2019r cydbwysedd hwn, ond mae\u2019n gwella drwy\u2019r amser.\u201d<br><br><\/em>\u2014 Y Taf, bythol<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"data\">Data rhagfynegol<\/h2>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-plain has-background is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow is-style-plain--3\" style=\"background-color:#fafafa\">\n<p>Mae technoleg newydd yn cefnogi mynediad agored a thryloyw at ddata, y mae\u2019r rheini yng Nghymru yn ei ddeall ac yn ei ddefnyddio i helpu gwarchod tirweddau.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Drwy ymdrechion ar y cyd rhwng sefydliadau preifat a chyhoeddus, y byd academaidd a chyrff anllywodraethol, aeth y Sefydliad Ymchwil D\u0175r ati i ddatblygu a gweithredu rhai o fodelau cyllido cyntaf y DU ar gyfer Atebion ar Sail Natur a seilwaith gwyrdd a roddwyd ar waith ar raddfa fawr. Drwy dreialon gyda chymunedau lleol a oedd yn manteisio ar eu gwybodaeth am y tir a\u2019r hinsawdd, atblygwyd modelau dadansoddi data sy\u2019n canolbwyntio ar ecoleg (Eco DAMs) i helpu i warchod y tir ar raddfa fawr<\/p>\n\n\n\n<p>Cyflwynwyd y modelau hyn i gefnogi cymunedau lleol presennol sy\u2019n gweithio i sbarduno arloesi, yn creu ffyrdd mwy cydnerth o reoli\u2019r tir a chasglu data ar draws dalgylchoedd i greu sylfaen dystiolaeth genedlaethol. Maent yn mynd ati\u2019n gyflym i gasglu, modelu a chynrychioli cannoedd o flynyddoedd o ddata a gwaith modelu ar draws rhanbarthau cyfan Cymru, gan ei gwneud yn haws i bobl addasu, ymateb ac arwain newid yn yr ecosystem. Am y tro cyntaf, mae modelau dadansoddi data Eco yn caniat\u00e1u i gymunedau, busnesau, arbenigwyr a\u2019r llywodraeth gael mynediad at setiau data mawr o\u2019r amgylchedd. Defnyddiwyd y data hwn i greu modelau ar gyfer cadernid yn y dyfodol, gan helpu cwmn\u00efau preifat i asesu risg a gwerthfawrogi natur drwy edrych yn hir-dymor ar bethau. Cafodd ein mynediad at ddata rhagamcan tymor hir effaith amlwg ar gyllid ac adnoddau. Cymerodd cwmn\u00efau preifat ran mewn casglu cyfalaf i gefnogi adeiladu amddiffynfeydd llifogydd lleol a rhoi Atebion ar Sail Natur ar waith er budd Cymru dros y 100 mlynedd nesaf a thu hwnt. Mae hyd yn oed achosion lle mae cynlluniau gwrthsefyll llifogydd wedi cael eu cefnogi drwy gynlluniau cyllid torfol.<\/p>\n\n\n\n<p>O ganlyniad, daeth modelau busnes newydd i\u2019r amlwg a oedd yn canolbwyntio ar wasanaethau ecosystemau ac arloesi o amgylch strwythurau cydnerthedd arfordirol fel adeiladu systemau ymreolaethol a chynnal concrit pridd wedi\u2019i argraffu\u2019n 3D. Mae\u2019r rhwystrau arfordirol pwrpasol hyn yn ffurfio tirwedd o elfennau cerfluniol ar hyd arfordir Sir Benfro, sy\u2019n profi y gall dylunio gan ystyried natur fod o fudd i\u2019r blaned ac i gymunedau. Manteisiwyd ar dechnoleg i feithrin dull systemig o ragfynegi a rheoli peryglon llifogydd ledled Cymru. Mae gan ddinasoedd fodelau rhagfynegi\u2019r tywydd sy\u2019n seiliedig ar ddata ac sy\u2019n darparu rhagolygon amser real, lleol iawn, o risgiau llifogydd. Defnyddir peiriannau ymreolaethol i fonitro lefelau d\u0175r, cyfanrwydd strwythurol amddiffynfeydd rhag llifogydd a pherfformiad Atebion ar Sail Natur. Mae data lloeren yn cael ei rannu\u2019n rhydd rhwng rhanbarthau. Mae cymunedau, busnesau, y Llywodraeth ac ymatebwyr brys yn defnyddio\u2019r wybodaeth hon bob dydd i helpu i reoli ymatebion i ddigwyddiadau llifogydd ar hyd a lled y wlad.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"tir\">Tiroedd y gellir eu haddasu<\/h2>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-plain has-background is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow is-style-plain--4\" style=\"background-color:#fafafa\">\n<p>Mae ein cymunedau,- ein seilwaith a\u2019n tirweddau\u2019n hyblyg ac yn gallu gwrthsefyll d\u0175r.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Y trobwynt i Lywodraeth Cymru a chymunedau sy\u2019n gweithio ar gydnerthedd llifogydd yn y 2030au oedd y ddealltwriaeth bod y newid yn yr hinsawdd yn digwydd yn llawer cyflymach nag y cynlluniwyd amdano mewn buddsoddiadau arfaethedig blaenorol mewn rheoli llifogydd. Drwy weithredu polisi a chynllunio hirdymor a gefnogir gan fecanweithiau cyllido a chyllid cynaliadwy, gallai Cymru baratoi ymateb ymaddasol a oedd yn ystyried y codi yn lefel y m\u00f4r a newidiadau i ddyddodiad dros y 100 mlynedd nesaf a mwy. Roedd hyn yn cefnogi\u2019r gwaith o reoli asedau presennol i liniaru llifogydd, datblygu cynlluniau newydd i liniaru llifogydd, ac yn ystyried sut i drawsnewid ac addasu tirweddau i hinsawdd sy\u2019n newid. Roedd yn dasg enfawr, gan fod yr ansicrwydd ynghylch yr hinsawdd yn deillio o erydu arfordirol a\u2019r codi yn lefel y m\u00f4r, yn ogystal ag afonydd mewndirol, yn achosi llifogydd mewn ardaloedd gwledig a threfol. Fodd bynnag, siapiwyd y cynllun gan sgyrsiau cenedlaethol, paneli Dinasyddion ac Ieuenctid, a rhoddodd hyn ymdeimlad o ddylanwad a gobaith er bod rhaid gwneud penderfyniadau anodd.<\/p>\n\n\n\n<p>Gan ddefnyddio gwybodaeth y rheini a fu\u2019n gwarchod natur Cymru dros y canrifoedd diwethaf, yn ogystal \u00e2 modelau dadansoddi data Eco, cr\u00ebwyd rhyngwynebau rhwng dyn a natur a alwyd yn eneidiau\u2019r afonydd a\u2019r moroedd (Gwragedd Annwn) i gynrychioli afonydd, arfordiroedd ac ecosystemau d\u0175r ledled y wlad. Yn aml, maent ar ffurf apiau neu hysbysfyrddau cyhoeddus ac yn helpu i gyfieithu a chyfleu setiau data cymhleth a gynhyrchir gan ddalgylch afon neu barth arfordirol i raddfa ddynol. Mae\u2019r wybodaeth hon yn ategu ymdrechion ehangach i wella gallu ein hamgylchedd adeiledig i wrthsefyll llifogydd, ac mae cartrefi sy\u2019n gallu gwrthsefyll d\u0175r bellach yn gyffredin. Mae enaid yr afon a\u2019r m\u00f4r yn rhybuddio trigolion am lifogydd, yn adrodd ar fioamrywiaeth, yn galw am help i\u2019w cefnogi neu\u2019n gwahodd pobl i fwynhau dyfroedd yr afon pan fyddant yn l\u00e2n ac yn llonydd. Maen llawer wedi eu cefnogi nhw ac maent yn cael eu cynnwys mewn rhaglenni newyddion a diweddariadau tywydd dyddiol. Ond roedd amheuwyr o\u2019r farn eu bod yn arwynebol ac yn aml yn codi braw, gan gyfyngu ar y canfyddiad o ryddid a hawliau pobl i reoli eu tir fel y dymunant. Er gwaethaf hyn, mae\u2019r cyhoedd a chymunedau bellach i raddau helaeth yn derbyn eneidiau\u2019r afon a\u2019r m\u00f4r a arloeswyd yng Nghymru. Mae gwledydd eraill hefyd yn dilyn yn olion ein traed, gan ddefnyddio\u2019r adnoddau ffynhonnell agored sydd ar gael i adeiladu eu rhai eu hunain.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:35% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"453\" src=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Ahmed.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-69 size-full\" srcset=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Ahmed.png 450w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Ahmed-298x300.png 298w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Ahmed-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p><em>\u201cFe wnes i addasu fy arferion ffermio mewn ymateb i\u2019r cynnydd mewn llifogydd gyda chefnogaeth y Fforymau Afonydd a\u2019r Tiroedd Comin Natur. Byddwn yn disgrifio fy hun fel ffermwr ac fel gwarchodwr bioamrywiaeth. Rwy\u2019n cyflwyno atebion ar sail natur ar draws y tir rwy\u2019n gweithio arno, gan sicrhau ein bod yn ffermio mewn ffordd sy\u2019n gydnaws \u00e2\u2019r hyn y gall y tir ei gynnal ac yn lleihau llifogydd i gymunedau ar hyd yr afon ar yr un pryd. Mae\u2019r llywodraeth hefyd yn talu iawndal i mi amdano, sy\u2019n gymhelliant enfawr! Trosglwyddir gwybodaeth am y tir a sut i ofalu amdano o un genhedlaeth i\u2019r nesaf, gyda phrentisiaethau sy\u2019n boblogaidd ymysg y bobl ifanc yn sicrhau parhad. Mae ffermio\u2019n ymwneud \u00e2 chydbwysedd \u2013 cynaeafu bwyd a chefnogi natur ar yr un pryd.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2014 Lowri Ahmed, 29, Ffermwr<\/em><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"cynyddu\">Cynyddu gwydynwch<\/h2>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-plain has-background is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow is-style-plain--5\" style=\"background-color:#fafafa\">\n<p>Mae arweinyddiaeth ac ymatebion integredig yn cefnogi\u2019r gwaith o greu Cymru sy\u2019n gallu gwrthsefyll llifogydd.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yn ogystal \u00e2 rhoi llais i fyd natur drwy Diroedd Comin Natur ac eneidiau afonydd a moroedd, aethpwyd ati i sefydlu Comisiynydd Amgylcheddau D\u0175r annibynnol i ddarparu perchnogaeth glir o\u2019r trywydd sy\u2019n cael ei ddilyn a\u2019r uchelgais o greu Cymru sy\u2019n gallu gwrthsefyll llifogydd yn y dyfodol, gan weithredu er budd cymunedau ledled Cymru. Ochr yn ochr \u00e2 hyn, aeth Llywodraeth Cymru ati i drefnu clymbleidiau o arbenigwyr a chymunedau drwy\u2019r Fforymau Afonydd ac Arfordiroedd. Mae\u2019r llwyfannau dalgylchoedd a pharthau arfordirol sy\u2019n cael eu cynnal gan y llywodraeth ledled y wlad yn darparu adnoddau er mwyn gallu gwrthsefyll llifogydd ac yn cysylltu nifer o ddisgyblaethau, arbenigwyr technegol, y llywodraeth a chymunedau i wneud penderfyniadau am ddyfodol eu rhanbarthau, cael gafael ar wybodaeth a rennir a dosbarthu cyllid. Mae cymunedau a oedd yn arfer bod yn ddarniog yn s\u00f4n am lwyddiant ysgubol y fforymau hyn sy\u2019n cynnig rheolaeth leol dros afonydd fel Taf a Gwy ac arfordiroedd ledled Cymru. <\/p>\n\n\n\n<p>Maent yn dod \u00e2 thrigolion a sefydliadau at ei gilydd, gan ganiat\u00e1u iddynt weithio gyda\u2019i gilydd o fewn ecosystem a rennir. Yn dilyn ailstrwythuro radical ar y modelau llywodraethu drwy gynnwys y Tiroedd Comin Natur fel ffordd o wrando ar natur, a phenodi Comisiynydd Amgylchedd D\u0175r cenedlaethol, ystyrir bellach fod Cymru\u2019n arweinydd mewn seilwaith cymunedol cydnerth. Drwy ymgyrchoedd addysgu cenedlaethol, mathau newydd o gyllid sy\u2019n gwerthfawrogi natur, ac ymdrech gan y llywodraeth i greu Fforymau Afonydd ac Arfordirol, mae\u2019r wlad yn fwy parod i fynd i\u2019r afael ag ansicrwydd ynghylch llifogydd. Mewn dyfodol sy\u2019n fwyfwy ansicr, mae pobl o bob cwr o\u2019r byd yn cael eu denu at yr ysbryd o ryng-gysylltiad rhwng natur a phobl, ac wedi cael eu hysbrydoli gan ddyfeisgarwch cymunedau sy\u2019n arbrofi gyda ffyrdd o fyw ochr yn ochr \u00e2 natur mewn gwahanol ffyrdd.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:35% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"350\" height=\"352\" src=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Davies.png\" alt=\"Stylised woman\" class=\"wp-image-75 size-full\" srcset=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Davies.png 350w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Davies-298x300.png 298w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Davies-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p><em>Mae\u2019n ymdrech ar y cyd sy\u2019n ymestyn y tu hwnt i gamau gweithredu\u2019r llywodraeth, gan rymuso cymunedau i ymateb yn gyflym ac yn effeithiol. Drwy asiantau afonydd, rydyn ni\u2019n pontio ein cysylltiad \u00e2 byd natur, gan ddod o hyd i dir cyffredin drwy rannu cyfrifoldeb. Gyda chefnogaeth cyllid traws-sector penodol, mae amddiffynfeydd rhag llifogydd wedi dod yn ymdrech ar y cyd. Nawr, mae trafodaethau am flaenoriaethau a strategaethau\u2019n ymestyn o\u2019r Senedd i\u2019r Fforymau Afonydd, gan wneud cydnerthedd yn nod sy\u2019n uno bob un ohonom.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2014 Beca Davies, 53, Gweinidog yn y Llywodraeth<\/em><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:35% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"350\" height=\"352\" src=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Morgan.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-78 size-full\" srcset=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Morgan.png 350w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Morgan-298x300.png 298w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Morgan-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p><em>\u201cMae deall ymddygiad afon yn eich grymuso ac rwy\u2019n rhan o gymuned sy\u2019n ymwneud \u00e2 gwella iechyd yr afon. Rwy\u2019n gweithio\u2019n agos gyda thirfeddianwyr lleol, gan rannu gwybodaeth gan asiantau\u2019r afon, a gyda\u2019n gilydd, rydym yn gweithredu strategaethau sy\u2019n gwarchod ein busnesau a\u2019n cartrefi, a hefyd yn adfer ecosystem yr afon. Mae\u2019r cydweithio hwn wedi creu ymdeimlad o bwrpas. Dydyn ni ddim yn ymateb i lifogydd yn unig; rydym yn cymryd camau rhagweithiol i\u2019w hatal. Mae\u2019n ymrwymiad hirdymor, ond mae\u2019n un sy\u2019n dod \u00e2 gobaith ac ymdeimlad o reolaeth dros ein dyfodol.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 David Morgan, 42, Perchennog busnes<\/em><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"gwreiddiau\">Gwreiddiau gwydn<\/h2>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-plain has-background is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow is-style-plain--6\" style=\"background-color:#fafafa\">\n<p>Caiff gweithredoedd eu grymuso drwy addysg, hyfforddiant a sgiliau.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-1 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Yn gynyddol, mae ffermwyr a gwarchodwyr tir wedi cofleidio arallgyfeirio, gydag arferion ffermio adfywiol sy\u2019n adfer ecosystemau naturiol yn sbarduno twf cynaliadwy yn economi wledig Cymru. Mae cymunedau wedi dod at ei gilydd i ffynnu ac mae tir amaethyddol wedi dechrau bod yn gyforiog o fywyd gwyllt, rhywbeth na welwyd ers cannoedd o flynyddoedd, gan fod y pridd sy\u2019n sail i ecosystemau wedi dechrau llenwi unwaith eto \u00e2 maetholion hanfodol. Mae\u2019r fioamrywiaeth hon wedi cynyddu natur sbyngaidd y pridd yn sylweddol gan leihau\u2019r risg o lifogydd ymhellach mewn cylch rhinweddol o dir, pobl a chynnyrch. Un o\u2019r dulliau arloesol oedd defnyddio systemau adeiladu ymreolaethol a llafur wedi\u2019i ail-sgilio ynghyd \u00e2 thechnegau gwydn cost isel o ffynonellau agored, gan alluogi cymunedau i adeiladu ac \u00f4l-osod eu cartrefi gyda mesurau gwrthsefyll llifogydd eiddo gan ddefnyddio cynlluniau cymorth y llywodraeth a chyllid o ffynonellau torfol, wedi eu cefnogi gan fodelau dadansoddi data Eco. Bach iawn oedd \u00f4l troed carbon yr adeiladau cost isel hyn a gr\u00ebwyd o ddeunyddiau lleol fel brics gwymon a bio-goncrit, ac roedd eu system ariannu unigryw\u2019n golygu y gallai cymdogaethau cyfan benderfynu gyda\u2019i gilydd i symud i ffwrdd o ardaloedd sy\u2019n rhy agored i lifogydd i fyw ynddynt oherwydd bod lefel y m\u00f4r yn codi, gan ddechrau ar oes newydd o anheddau sy\u2019n gallu gwrthsefyll y newid yn yr hinsawdd.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><em>\u201cAriannwyd y Sefydliad Ymchwil D\u0175r, a sefydlwyd ddiwedd y 2020au fel ymateb i ragolygon hinsawdd llwm ar gyfer Cymru yn y dyfodol, drwy grantiau ymchwil, a gan ddiwydiant a chafodd ei gefnogi gan Lywodraeth Cymru fel canolfan arloesi i greu llwybrau newydd i wrthsefyll llifogydd. Yn dilyn dau ddegawd o lwyddiant rhyngwladol, mae ein hymchwil wedi dangos manteision atebion sy\u2019n seiliedig ar natur fel adfer iechyd pridd er mwyn iddo allu amsugno glaw gormodol yn well. Roedd rhanbarth Aberhonddu\u2019n gynllun peilot arloesol a oedd yn gweithredu dulliau o\u2019r fath ar raddfa fawr, gan arloesi cyfnod newydd i\u2019r amgylchedd adeiledig. Roedd buddsoddiad preifat a chyhoeddus yn cefnogi\u2019r gwaith o sefydlu Ysgol Bensaern\u00efaeth a Pheirianneg newydd yn y Sefydliad Ymchwil D\u0175r, gan arwain y gwaith o ddatblygu bioddeunyddiau newydd a dulliau adeiladu sy\u2019n gadarnhaol o ran natur.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2014 Bronwen Morgan, 67, Pennaeth y Sefydliad Ymchwil D\u0175r yng Nghymru<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"cryfder\">Cryfder ar y cyd<\/h2>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-style-plain has-background is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow is-style-plain--7\" style=\"background-color:#fafafa\">\n<p>Mae cynrychioli a gwneud penderfyniadau ar y cyd yn cefnogi gweithredu cymunedol a chydnerthedd.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yn 2050 mae Cymru yn ganolfan fyd-eang ar gyfer gwrthsefyll llifogydd ac arfordirol gyda\u2019r Sefydliad Ymchwil D\u0175r yn arwain y ffordd. Mae\u2019r Sefydliad yn cael ei gyd-gynnal gan Brifysgolion Caerdydd, Aberystwyth a Bangor i goladu straeon arfer gorau, arloesedd, ac enghreifftiau o sut i rymuso cymunedau a llywodraeth i adfer cydbwysedd mewn amgylcheddau d\u0175r a galluogi gwytnwch Cymreig. Yn \u00f4l yn 2035, cynhaliodd Cymru\u2019r Gynhadledd Bart\u00efon Amgylcheddau D\u0175r gyntaf, gan wahodd gwledydd eraill sydd \u00e2 chymunedau a\u2019r amgylchedd mewn perygl cynyddol o lifogydd a newid yn yr hinsawdd i gyfnewid gwybodaeth ac ymrwymo ar y cyd i adfywio ecosystemau a fyddai\u2019n sail i wrthsefyll llifogydd yn y dyfodol.<\/p>\n\n\n\n<p>Fel deddfwr hyblyg, yn dilyn arweiniad Seland Newydd a ymgorfforodd bob ased naturiol mawr yn y gyfraith a chreu deddfwriaeth a oedd yn caniat\u00e1u i afonydd, biomau a thiroedd anifeiliaid ddadlau dros eu hawliau, creodd Cymru fodel tebyg o\u2019r enw Tiroedd Comin Natur. Mae\u2019n ddarn o ddeddfwriaeth sy\u2019n cwmpasu mentrau o gasglu data sy\u2019n ymwneud \u00e2 natur, galluogi cyllid i seilwaith gwyrdd, i wella cyfathrebu rhwng cymunedau a natur. Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol yn sicrhau bod Cymru\u2019n ystyried natur fel rhanddeiliad, gan ddefnyddio\u2019r Tiroedd Comin Natur fel dull blaengar o weithio ochr yn ochr \u00e2 natur ag amgylcheddau\u2019r d\u0175r, yn datblygu sylfaen wybodaeth ac adnoddau i gymunedau\u2019r dyfodol eu hetifeddu ac adeiladu arnynt. Drwy ddefnyddio technoleg newydd fel rhyngwyneb i ddehongli a chynrychioli data am fioamrywiaeth ac iechyd afon neu gefnfor sydd fel arall yn gymhleth, rydym bellach yn deall anghenion natur yn well ac yn ymateb iddynt drwy newid y ffordd rydym yn rheoli tir.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:35% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"453\" src=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Abdi.png\" alt=\"Stylised picture of a man and a girl\" class=\"wp-image-86 size-full\" srcset=\"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Abdi.png 450w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Abdi-298x300.png 298w, https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Abdi-150x150.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p><em>\u201cRwy\u2019n rhan o\u2019r criw cynnal a chadw asedau llifogydd lleol, ac yn ymfalch\u00efo yn arbenigedd ein hecosystem. Yn rheolaidd, rydym yn edrych ar iechyd yr afon, gan olrhain ein cynnydd tuag at nodau blynyddol. Mae\u2019n teimlo\u2019n wych fod y gymuned leol yn fy nghydnabod am fy ymdrechion i gynnal ein hasedau sy\u2019n gallu gwrthsefyll llifogydd. Rwyf newydd setlo i mewn i bentref newydd, arloesol, ac yn difaru na wnes i symud yma\u2019n gynt. Yma, mae\u2019n arferol i gydweithio fel cymuned i reoli llifogydd a chydgysylltu i fyny\u2019r afon. Mae\u2019n gysur gwybod y gall lleisiau cymunedol arwain at newid lleol ar lawr gwlad sy\u2019n cael ei gefnogi a\u2019i ariannu gan y llywodraeth.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2014 Halima Abdi, 34, Preswylydd lleol<\/em><\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gweledigaeth 2050 ar gyfer Cymru sy\u2019n Gallu Gwrthsefyll Llifogydd Gweithio ar y cyd, ochr yn ochr \u00e2 naturAmgylcheddau\u2019r D\u0175r: Gweithio ar y cyd ochr yn ochr \u00e2 naturData Rhagfynegol: Deall systemau naturiolTiroedd y gellir eu Haddasu: Llunio tirluniau\u2019r dyfodolCynyddu Gwydnwch: Llywodraethu strategolGwreiddiau Gwydn: Sgiliau ac addysg glasCryfder ar y Cyd: Cymunedau gwydn Cyflwynaid Ddeng mlynedd [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-98","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/98","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=98"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/98\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":459,"href":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/98\/revisions\/459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/flooding.nationalinfrastructurecommission.wales\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=98"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}